De overname van Viaplay voelt onverwachts, maar ook meteen logisch

Terwijl de zomervakantie in Noord-Nederland begint, duurt nog een kleine vier weken voordat ik op vakantie ga. De hele maand juli verstuur ik nog gewoon twee keer per week een nieuwsbrief.

Deze zaterdag wil ik het met je hebben over:

• Dat DPG Media zo snel mogelijk sportrechten wilde verwerven voor Videoland was te verwachten.
• De hervorming van de lokale omroepen naar streekomroepen krijgt chronisch te weinig aandacht.

Dat DPG Media zo snel mogelijk sportrechten wilde verwerven voor Videoland was te verwachten

Soms worden er overnames aangekondigd die je niet zag aankomen, maar die meteen heel logisch voelen. De overname van de Nederlandse tak van Viaplay door DPG Media is er zo één.

Het was bekend dat Viaplay er financieel slecht voor stond. In 2023 werd er internationaal al gereorganiseerd en kwam men tot de conclusie dat de internationale expansie niet had uitgepakt als verwacht. Het Zweedse bedrijf wilde zich gaan concentreren op de Scandinavische markt, maar voor zover publiek bekend is, ging men niet op zoek naar een koper voor de Nederlandse tak. Het kan echter best zijn dat dat niet het juiste moment voor de overname was.

DPG heeft er namelijk nooit een geheim van gemaakt dat het RTL Nederland onder meer overnam vanwege Videoland, de enige lokale streamingdienst die succesvol weet te concurreren met allerhande Amerikaanse diensten.

Nu zie je internationaal dat sport een steeds belangrijker onderdeel aan het worden is in de strijd met de concurrentie. Dat zien gebruikers van HBO Max, waar livesport (inclusief de Olympische Spelen) via Eurosport een prominente plek op het platform heeft. Amazon heeft wereldwijd uitzendrechten in handen van de NBA.

Wat wij als Nederlanders niet zien, is dat ESPN in 53 landen onderdeel is van Disney+. Hier lijken de Eredivisieclubs en de KNVB, die voor 49 procent aandeelhouder zijn van ESPN Nederland, dat (nog) niet te willen. Nog zo'n voorbeeld: Amazon heeft de rechten voor de Champions League in Duitsland, Italië en het Verenigd Koninkrijk.

Dat sport onderdeel wordt van Videoland, was dan ook te verwachten en waarschijnlijk was het feit dat Viaplay te koop was dé manier om hier snel werk van te maken. Ik ben geen sportrechtenexpert, maar het kan niet anders dan dat DPG Media gaat proberen om meer sport in handen te krijgen.

De vraag is wel wat het uiteindelijk gaat doen met de prijs van Videoland. Bijna alle streamingdiensten hebben de afgelopen jaren meerdere prijsverhogingen doorgevoerd. RTL is daar altijd relatief terughoudend mee geweest, wat volgens mij essentieel is om te kunnen blijven concurreren met Netflix, Disney+ en Amazon Prime. Tegelijkertijd zou Viaplay naar verluidt zo'n 45 miljoen betalen voor de Formule 1-rechten. Videoland heeft op dit moment zo'n 1,7 miljoen abonnees, wat volgens mijn bierviltjesberekening zou betekenen dat die rechten 26 euro per abonnee per jaar kosten.

De hervorming van de lokale omroepen naar streekomroepen krijgt chronisch te weinig aandacht

Groot nieuws donderdag: de Tweede Kamer is akkoord met de wetswijziging die de hervorming van het lokale omroepbestel regelt. Vanaf 2028 moet er, in plaats van ruim 200 lokale omroepen, 80 professionele streekomroepen zijn. De financiering verschuift van de gemeentes naar het rijk, zodat alle omroepen eindelijk zeker zijn van voldoende financiering.

De wet moet nog door de Eerste Kamer, maar dat de Tweede Kamer ermee instemt is een belangrijke horde die is genomen. In de media lees je er echter nauwelijks iets over. NU.nl heeft een kort berichtje, maar daar houdt de aandacht in de landelijke media ook meteen op.

Ik was gisteren te gast bij het Mediaforum op NPO Radio 1 en toen ik de redacteur vertelde dat dit mijn mediamoment was, moest ze bekennen dat ze het helemaal niet had meegekregen. Wat niet gek is, als niemand erover schrijft.

Het is in lijn met hoe de lokale omroepen eigenlijk altijd de underdog zijn geweest en binnen de mediawereld geen rol van betekenis lijken te spelen. Dat terwijl het van oudsher een plek is waar veel mediatalent de eerste meters maakt én het de onmisbare schakel is in de lokale journalistiek, die al jaren onder druk staat.

En natuurlijk: bij lokale omroepen denk je ook gauw aan hobbyisten die ergens in een aftands pand op een industrieterrein radio maken voor 50 luisteraars, maar dat beeld klopt echt niet. Sterker nog: het klopt steeds minder. Deze eeuw zijn veel lokale omroepen geprofessionaliseerd en zitten er serieuze nieuwsredacties die nieuws maken voor radio, tv en online (niet voor niets dat regionale omroepen maar wat graag hun content willen gebruiken). Uiteraard zijn de verschillen tussen de omroepen groot, door verschillen in organisatie en financiering, maar de stelselwijziging die gaande is, zorgt ervoor dat die verschillen kleiner worden.

Dat gaat niet altijd even makkelijk, als ik de verhalen over de fusieprocessen mag geloven. In enkele gevallen vechten omroepen elkaar de tent uit of leeft er angst voor verandering, maar inmiddels zijn er ook al prachtige streekomroepen ontstaan die je doen afvragen waarom daarboven eigenlijk nog een laag met regionale omroepen zit.

In de media gaat alle aandacht continu uit naar Hilversum. Elk programma dat wordt wegbezuinigd zorgt voor een stroom aan berichtgeving en verontwaardiging in de sector. En elke stap in de vorming van het compleet zinloze fusieproces om tot vijf omroephuizen te komen krijgt aandacht. Naar de lokale omroepen kijkt echter niemand om.

In mijn ogen is dat onterecht, want het hervormingsproces leidt tot een prachtig lokaal publiek bestel, dat essentieel is voor de lokale democratie. Tegelijkertijd is de weg er naartoe lang en gaat het lang niet overal goed, maar daarvoor is chronisch te weinig aandacht.

Terwijl de wet onderweg is van de Tweede naar de Eerste Kamer hebben de landelijke media gelukkig nog genoeg tijd om hier eindelijk eens in te gaan duiken.

Kort

• De Vlaamse publieke omroep wil streamingplatform VRT MAX - zeg maar de NPO Start van Vlaanderen - openstellen voor commerciële media. Op die manier hoopt de publieke omroep samen met de rest van de Vlaamse media op te kunnen boksen tegen de grote internationale spelers.
• SPILNEWS, het jongerennieuwsmerk van Mediahuis, maakt een serie video's in opdracht van Rabobank en deelt die op YouTube. Opvallend is dat nergens in de video, enkel in het onderschrift (dat de meeste kijkers niet zullen lezen), staat dat er voor betaald is door de Rabobank.
• The Economist staat van oudsher natuurlijk bekend om zijn geschreven journalistiek, maar investeert de laatste jaren flink in audio en video en plaatst die achter de betaalmuur. De volgende stap is dat het tijdschrift nu een abonnement aanbiedt dat enkel toegang geeft tot audio en video en niet tot artikelen. The Economist hoopt daarmee een jonger publiek te laten betalen voor zijn journalistiek.
• De overname van stockfotosite Shutterstock door persfotobureau Getty Images gaat niet door, omdat de Britse toezichthouder de overname alleen goedkeurt als een deel van Shutterstock wordt afgestoten.
• Meta heeft een app uitgebracht waarmee gebruikers dankzij generatieve AI zelf games kunnen maken via een prompt. Tot nu toe heeft het bedrijf echter nog helemaal niks gecommuniceerd over de app.