Sign in Subscribe
9 min read

Welk medium geeft gebruikers de hoogste voldoening?

Probeer voor je deze nieuwsbrief leest, eerst te gokken wat het antwoord is.
Welk medium geeft gebruikers de hoogste voldoening?
Foto: Rhamely / Unsplash

Het gebeurt niet vaak, maar ongeveer twee keer per jaar staat er een advertentie in deze nieuwsbrief. Het liefst zou ik een volledig advertentievrije nieuwsbrief aanbieden, maar aangezien lidmaatschappen veel te weinig opleveren, zijn advertentie-inkomsten hard nodig. Ik wil dan ook vaker advertenties gaan plaatsen.

Heb je een vacature, een workshop, een dienst of product dat je onder de aandacht wil brengen bij meer dan 2000 mediaprofessionals die bezig zijn met de toekomst van hun eigen vakgebied? Adverteer! De details vind je hier.

In deze nieuwsbrief wil ik het met je hebben over:

  • Podcasts geven de hoogste voldoening en worden met de meeste aandacht gebruikt van alle soorten media.
  • Lokale omroepen in Brabant zijn boos omdat Omroep Brabant ongevraagd hun artikelen herschreef met AI.

Podcasts geven de hoogste voldoening en worden met de meeste aandacht gebruikt van alle soorten media

Na het Digital News Report had ik eigenlijk even genoeg cijfers gezien, maar toen kwam ik een interessant rapport tegen: De Mediacocktail. Ipsos I&O onderzocht in opdracht van NDP Nieuwsmedia en de Magazine Media Associatie de behoeften van mediagebruik. Daarvoor werd onder meer kwantitatief onderzoek gedaan onder 870 Nederlanders en werden 100 Nederlanders ondervraagd door een chatbot.

Nu zijn er natuurlijk al heel veel onderzoeken naar nieuwsbehoeften gedaan en zijn er inmiddels allerlei nieuwsbehoeftemodellen, maar dit onderzoek kijkt breder dan nieuws en richt zich op alle vormen van media. In het rapport worden zeven kernbehoeften gedefinieerd:

  1. Ontspanning: Ontsnappen aan de druk van het dagelijks leven.
  2. Routine: Structuur en ritueel: het vaste anker in de dag.
  3. Samen zijn: Verbondenheid en gedeelde ervaringen met anderen.
  4. Afleiding: Tijd invullen en verveling voorkomen.
  5. Zelfontplooiing: Kennis opdoen en persoonlijk groeien.
  6. Inspiratie: Nieuwe ideeën en ervaringen ontdekken.
  7. Zelfexpressie: Jezelf tonen en je identiteit uitdragen.

Vervolgens zijn deze behoeften in een model gestopt waarbij de ene as staat voor de persoonlijke behoefte en de andere as voor de sociale behoefte.

Bron: De Mediacocktail

De onderzoekers hebben vervolgens per medium gekeken naar wat de belangrijkste behoeften zijn die een medium invult, waarbij ook andere behoeften dan de zeven kernbehoeften naar voren komen:

Digitale krant

Doelgericht informeren, doordeweeks en gedurende de hele dag.
Behoeften: mijzelf informeren, bijblijven, routine

Live televisie

Het vaste avondritueel van ontspanning, vaak samen met partner of familie.
Behoeften: mijzelf informeren, ontspanning, routine

Magazine

Premium nichemoment van rust, een cadeautje aan jezelf, vooral in het weekend.
Behoeften: inspiratie, ontspanning, zelfontplooiing

Nieuwssites & -apps

Snel tussendoor bijblijven met wat er speelt. Betrouwbaarheid is essentieel.
Behoeften: mijzelf informeren, bijblijven, routine

Papieren dagblad

Moment van ontspanning, opgenomen in de dagelijkse routine. Kwaliteit voorop.
Behoeften: mijzelf informeren, zelfontplooiing, routine

Podcasts

Hoogste voldoening van alle media. Diepgang, met aandacht beluisterd.
Behoeften: ontspanning, zelfontplooiing, gespreksstof

Radio

Een fijne ondersteuner van routine en gezelschap in de auto en thuis.
Behoeften: mijzelf informeren, routine, ontspanning

Sociale media

De ultieme media voor korte momenten van ontspanning en sociale verbinding.
Behoeften: afleiding, samen zijn, inspiratie

Streaming muziek

Mood management en multitasken: onderweg, tijdens taken, op de achtergrond.
Behoeften: ontspanning, afleiding, routine

Streaming video

Ontspanning en routine, vaak samen met anderen. Het vaste avondmoment, vaak naast je partner.
Behoeften: ontspanning, afleiding, routine

In het rapport wordt veel ingegaan op magazines, wat logisch is met de Magazine Media Associatie als één van de twee opdrachtgevers, maar ik vind het zelf vooral interessant om te zien hoe podcasts er uitkomen. Zoals in het overzicht hierboven al te vinden is, geeft dit medium de hoogste voldoening van allemaal.

Bron: De Mediacocktail

Het is ook nog eens het medium dat mensen met het meeste aandacht gebruiken. Het is wat dat betreft op alle vlakken het tegenovergestelde van wat in dit soort onderzoeken nog steeds sociale media wordt genoemd.

Bron: De Mediacocktail

Bovenstaande matrix laat nog iets anders interessants zien: er lijkt over het algemeen een negatief verband te zijn tussen hoe vaak een medium wordt gebruikt en hoe aandachtig het gebruik is. Hoe hoger de gebruikersfrequentie, hoe minder aandacht en andersom.

In mijn ogen is het een gemiste kans dat nieuwsbrieven geen onderdeel zijn van het onderzoek. Zeker voor een onderzoek dat zo'n duidelijke focus heeft op de magazine-industrie, zou juist meer inzicht in wat nieuwsbrieven kunnen doen heel waardevol zijn.

Het hele onderzoek kun je bekijken op mediacocktail.nl of downloaden als pdf.

Lokale omroepen in Brabant zijn boos omdat Omroep Brabant ongevraagd hun artikelen herschreef met AI

Afgelopen woensdag schreef ik in mijn nieuwsbrief over hoe Omroep Brabant geautomatiseerd lokale berichten laat herschrijven door een taalmodel en deze vervolgens publiceert. Naar aanleiding van deze nieuwsbrief kreeg ik van meerdere mensen een reactie dat Omroep Brabant in eerste instantie niet enkel persberichten en zogeheten 'openbare bekendmakingen' wilde gebruiken, maar ook nieuwsartikelen van lokale omroepen wilde herschrijven en publiceren (met bronvermelding en link).

Regionale omroepen hebben in Nederland een samenwerking met lokale omroepen waarbij berichten worden uitgewisseld. Omroep Brabant plaatst als onderdeel van deze samenwerking regelmatig artikelen van lokale omroepen door, waarbij ook netjes de auteur en een link naar de bron worden vermeld.

De omroep wilde echter een stap verder gaan en als onderdeel van het aanbieden van lokaal nieuws, berichten van lokale omroepen automatisch binnenhalen en herschrijven. Hiervoor had Omroep Brabant echter geen toestemming gevraagd van de lokale omroepen en die waren hier ronduit verbolgen over.

De lokale omroepen in Brabant ontvingen eerder dit jaar een mail van de Redactiemanager die een bron mij heeft laten zien:

We denken dat jullie content voor een groter publiek interessant kan zijn. Omdat we de wens en taak hebben om alle Brabanders te bereiken en we hen ook laagdrempelig lokale content willen bieden, zullen we jullie verhalen die voor een bredere doelgroep geschikt zijn op de lokaalpagina's van onze web en app plaatsen. We zoeken en herschrijven content met AI en doen daarop een menselijke controle. We zorgen bovendien altijd voor transparante bronvermelding, zodat de bezoekers gemakkelijk hun weg naar jullie vinden. We verwachten dat dit jullie bereik ook ten goede zal komen.

Nu ken ik de juridische details van de samenwerking en uitwisseling tussen de lokale omroepen en Omroep Brabant niet en weet ik niet of dit formeel nu wel of niet mocht, maar de lokale omroepen waren zoals gezegd "not amused". Het is in mijn ogen ook erg onhandig om dit eerst te doen en mee te delen aan de omroepen in plaats van eerst even netjes in gesprek te gaan over hoe de omroepen hierin staan. Dat is in mijn ogen wat je doet in een samenwerking.

De lokale omroepen besloten samen een brief te sturen naar hoofdredacteur Renzo Veenstra waarin ze aangeven dat ze de werkwijze "onacceptabel" vinden:

Deze aanpak staat haaks op de niet zo lang geleden gesloten journalistieke alliantie tussen de NLPO en de RPO. Deze alliantie is expliciet gebaseerd op samenwerking, gelijkwaardigheid en wederkerigheid. Wat je hier voorstelt – en kennelijk al in gang zet – heeft met geen van deze principes iets te maken. Integendeel: het betreft een eenzijdige toe-eigening van lokaal geproduceerde journalistiek, zonder overleg, zonder afspraken en zonder enige vorm van wederkerigheid. Daarnaast maakt de alliantie ook een scherp onderscheid tussen de verantwoordelijkheden van de regionale en lokale laag; wat hier nu gebeurt gaat daar willens en wetens dwars doorheen.Wij ervaren dit als een directe breuk in het toch al kwetsbare vertrouwen dat de afgelopen jaren moeizaam is opgebouwd tussen lokale en regionale omroepen.
Wij kunnen deze stap bovendien moeilijk anders duiden dan als een uiting van misplaatste arrogantie. De impliciete boodschap lijkt te zijn dat de regionale omroep zich het recht toe-eigent om lokale journalistiek naar eigen inzicht te hergebruiken en te herverpakken. Dat doet geen recht aan de rol, inzet en maatschappelijke functie van de lokale omroepen en druist in tegen de regionale publieke mediaopdracht die Omroep Brabant als regionale omroep heeft.

Ik heb uiteraard Omroep Brabant om een toelichting gevraagd. Lody Trepels, Redactiemanager Verbinding & Ontwikkeling, schrijft:

Het klopt inderdaad dat we in de experimenteerfase een aantal lokale omroepen hebben gescraped. Daar hebben we hen over geïnformeerd, maar er bleek geen enthousiasme te zijn aan hun zijde om op deze manier de content van lokale omroepen binnen te halen. Daarop hebben we besloten hier niet mee verder te gaan. Er is vervolgens een overleg geweest met vertegenwoordigers namens een aantal omroepen om hierover verder te praten. De uitkomst van dit overleg was dat het beter is om de huidige werkwijze aan te houden: als er interessante verhalen zijn die passen bij Omroep Brabant, dan nemen we ze handmatig over voor publicatie. Andersom nemen de lokale omroepen ook verhalen van ons over. Die werkwijze zetten we dus voort, naast dat we ook op andere manieren content blijven uitwisselen (o.a. video).

Nu heb ik vaker begrepen dat de samenwerking tussen de verschillende omroeplagen (lokaal, regionaal en landelijk) zeer moeizaam verloopt. Dat nog los van het feit dat de vorming van streekomroepen op het lokale niveau voor enorm veel wrijving zorgt.

Ik vind het ronduit pijnlijk om te zien dat Omroep Brabant niet bedenkt dat men in gesprek had moeten gaan met de omroepen. En minstens zo pijnlijk is dat de brief laat zien hoe slecht de verstandhouding is en er vertrouwen compleet lijkt te ontbreken tussen de regionale omroep en de lokale omroepen in Brabant. Als je de brief leest, proef je aan alles dat hier meer speelt dan enkel dit incident.

Er liggen zoveel kansen binnen het Nederlandse omroepbestel door samen te werken, maar op de één of andere manier lukt het maar niet. Het gaat in de media altijd over de NPO, maar op lokaal en regionaal niveau gaan er ook duidelijk dingen mis, wat niet alleen doodzonde is, maar ook ronduit beschamend voor partijen die onderdeel uitmaken van een publiek bestel.

Een belangrijk stukje transparantie van mijn kant: de NLPO, de koepelorganisatie van lokale omroepen, is één van mijn opdrachtgevers. Ik adviseer lokale omroepen over de mogelijkheden van generatieve AI en faciliteer het gesprek hierover. Ook heb ik in het verleden verschillende opdrachten gedaan voor de RPO, de koepelorganisatie van regionale omroepen. De totstandkoming van dit verhaal staat los van deze werkzaamheden; de mail en brief waaruit ik citeer zijn mij toegestuurd door een lezer van mijn nieuwsbrief.

Kort