Terwijl RTV Oost een presentator heeft gekloond met AI, bouwden onderzoekers een volledige redactie van agents

Dank dat je lid bent en het op die manier mogelijk maakt dat ik deze nieuwsbrief twee keer per week kan schrijven. In deze editie wil ik het hebben over twee AI-gerelateerd onderwerpen:

• RTV Oost zet AI-avatar in voor online video's.
• Het belangrijkste inzicht van een onderzoek naar het automatiseren van datajournalistiek met generatieve AI gaat helemaal niet over kunstmatige intelligentie.

RTV Oost zet AI-avatar in voor online video's

Regionale omroepen experimenteren volop met wat ze kunnen met generatieve AI. Waar veel journalistieke organisaties in Nederland heel terughoudend zijn, gaan sommige regionale omroepen juist relatief ver met het inzetten van kunstmatige intelligentie om media te genereren.

Twee weken geleden schreef ik over hoe Omroep Brabant experimenteert met lokale berichtgeving die door een taalmodel wordt herschreven. Diezelfde omroep experimenteerde twee jaar geleden met een avatar op basis een echte presentator die te zien was in online video's. De omroep stopte daar al snel weer mee, al is er officieel al bijna twee jaar lang sprake van een pauze. Hoofdredacteur Renzo Veenstra verklaarde destijds tegen Jaap van Zessen:

Nee: we zijn niet gestopt. We zijn nu bezig het proces te verbeteren. Het kostte ons nog steeds een hele FTE per dag om de filmpjes te maken. We zijn dat nu aan het automatiseren. Verder kijken we of we verder gaan met Nina of met een algemene Avatar, aangezien het publiek wat vraagtekens heeft bij het gebruiken van een echt mens als avatar. Over dat laatste denken we dus nog na.

Vlak na dit experiment van Omroep Brabant introduceerde RTV Drenthe een AI-stem op basis van de stemmen van twee nieuwslezers. Deze wordt ingezet als nieuwslezer in het weekend als de redacteur van dienst geen nieuwslezer is. Hij wordt dus niet gebruikt om mensen te vervangen, maar als er simpelweg geen mens voorhanden is. Destijds begreep ik dat het ook geen winst oplevert qua tijd, omdat de teksten nog steeds door de redactie worden geschreven en er nog weleens wat moet worden gefinetuned qua uitspraak, waardoor het automatisch laten voorlezen van een nieuwsbulletin juist meerwerk met zich meebrengt.

RTV Oost gebruikt sinds begin dit jaar wel eens de gekloonde stem van voice-over Jaap-Erik Bijl in de nieuwsuitzendingen op tv. Maandag kondigde de omroep aan nog een stap verder te gaan. De omroep uit Overijssel heeft hetzelfde gedaan als Omroep Brabant twee jaar geleden: een avatar gemaakt van een presentator voor online video's. Jaap-Erik Bijl, wiens stem al was gekloond, is nu ook in beeld te zien.