Nieuwsmedia moeten hun publiek veel beter betrekken bij veranderingen van hun digitale producten

Deze nieuwsbrief verschijnt op zaterdagavond in plaats van zaterdagochtend en vorige week zaterdag verscheen er zelfs helemaal geen nieuwsbrief. Woensdag legde ik uitgebreid uit waarom, maar de korte samenvatting is: meer ballen om in de lucht te houden dan mijn handen aankunnen. Desondanks hierbij dus alsnog de zaterdageditie van mijn nieuwsbrief. En alvast een heads up: volgende week sla ik een zaterdag over, omdat ik een lang weekend weg ga.

Voor ik de diepte inga, wil ik het nog over twee andere dingen hebben:

1. Het internet is mijn grote liefde, maar radio was mijn eerste. Op die manier heb ik regelmatig mijn interesse in media toegelicht. In mijn nieuwsbrief ben ik natuurlijk vooral bezig met het internet, maar dat betekent niet dat mijn liefde voor de radio is verdwenen. Sterker nog: ik zit al heel lang in het bestuur van de stichting die de website RadioFreak.nl uitgeeft. Afgelopen woensdag bestond de site 25 jaar. En dat wilde ik toch even kort benoemen, omdat het een mijlpaal is om trots op te zijn. Dat haal ik met mijn nieuwsbrief nooit meer in...
2. En als ik het toch over radio heb: ik zit dit jaar in de jury van de Zilveren Reissmicrofoon. Woensdag hebben we de genomineerden voor de prijs van dit jaar bekendgemaakt en het zijn alle drie podcasts: Mino’s Imperium (NOS), De rolverdeling (NTR) en Boekestijn en De Wijk (BNR). De Ere Reissmicrofoon gaat naar radiomaker Stefan Stasse.

The Verge laat zien hoe je je site als nieuwsmedium zou moeten doorontwikkelen

Dit voorjaar vernieuwden zowel De Volkskrant als Trouw hun website en app. Los van mijn mening over de onoverzichtelijke voorpagina's van beide sites, viel me iets op in de manier waarop er over zo'n verandering wordt gecommuniceerd. De redacties van respectievelijk De Volkskrant en Trouw publiceerden een korte uitleg over wat er is veranderd. Er staan geen auteurs bij deze artikelen, er wordt geen uitleg gegeven over hoe de wijzigingen tot stand zijn gekomen en er wordt ook niet echt duidelijk gemaakt hoe je kunt reageren op de vernieuwingen als je er iets over kwijt wilt. Het enige is dat er onderaan de pagina staat "Help ons door uw ervaring te delen: Feedback geven", wat doorklikt naar een soort enquête waarin je wat cijfers kunt uitdelen.

Anno 2026 vind ik het raar dat het publiek niet veel actiever wordt betrokken bij zo'n verandering. Waarom schrijft de hoofdredacteur geen toelichting of legt de Product Manager uit hoe men tot deze wijzigingen is gekomen; wat er beter is en waarom dat beter?

In het verleden heb ik al een paar keer aandacht besteed aan hoe The Verge omgaat met het vernieuwen van hun site en specifiek de homepage. Deze techsite, die wordt uitgegeven door Vox Media, wil dat hun site een alternatief is voor social media en heeft daarom, los van uitgelichte artikelen, ook een timeline-achtige interface met korte posts van hun journalisten.

Sinds de introductie van deze nieuwe homepage in 2022 is de tijd die bezoekers doorbrengen en het aantal keer dat iemand terugkomt fors gegroeid, maar dat was niet genoeg. De homepage bediende bezoekers die vaak terugkomen namelijk veel beter dan bezoekers die veel minder frequent naar The Verge gingen. En dus voerde men drie weken geleden opnieuw een redesign van de voorpagina door met daarbij een uitgebreide uitleg van het gedachteproces en doel ervan. En dat niet alleen: de reacties stonden open, waardoor bezoekers hun mening konden geven en er werd een pagina gemaakt waarop lezers "product updates" kunnen terugvinden.

The Verge neemt de lezer mee in de veranderingen die ze doorvoeren, waarmee de site laat zien dat het zijn of haar lezer serieus neemt. Afgelopen week schreef de Product Manager van The Verge een artikel over alle feedback die er was binnengekomen op de nieuwe homepage en wat men met al die feedback gaat doen. Het klinkt zo logisch om dit te doen, maar het is in de media vrij zeldzaam.

Al zijn er in Nederland ook goede voorbeelden. Bij NU.nl plaatsen de hoofdredactie en de Product Manager bijvoorbeeld regelmatig dit soort stukken over wijzigingen aan de site of app of over nieuwe dingen die men aan het testen is. Deze vorm van transparantie is voor mijn gevoel iets wat in het DNA van NU.nl zit, maar ontbreekt binnen de rest van DPG Media, maar ook breder in de sector.

En ik denk dat het belang van je publiek meenemen in je productontwikkeling wordt onderschat. Uiteindelijk draait het binnen de journalistiek om vertrouwen, op dit moment misschien wel meer dan ooit. Dat vertrouwen beperkt zich niet enkel tot de journalistieke inhoud, maar is veel breder dan dat. De producten waarbinnen de inhoud leeft zijn essentieel. Transparantie over de ontwikkeling daarvan en je publiek daarbij serieus nemen, is een voorwaarde voor dat vertrouwen.

Kort

• Vanaf 1 juli is RTL Nederland officieel Nederlands. RTL was altijd Luxemburgs, omdat bij de start in 1989 de manier was om überhaupt commerciële tv te maken in Nederland. Dit is nooit veranderd, omdat RTL dan niet onder de Nederlandse mediawet zou vallen. De ACM stelde als voorwaarde van de overname van RTL door DPG Media dat dit alsnog gaat gebeuren.
  • De hoofdredactie van RTL Nieuws is weer compleet. Maaike Homan wordt Head of Content Digitaal. Ze werkte al 9 jaar op de redactie van RTL Nieuws, de afgelopen jaren als chef van de economieredactie en van RTL Z.
• Afgelopen week zijn De Tegels weer uitgereikt. Mocht je niet weten wat dat zijn, dan word je niet veel wijzer van het artikel dat Villamedia schreef over de uitreiking, dus zal ik het even samenvatten: De Tegels worden gezien als de belangrijkste journalistieke prijzen in Nederland en de winnaar wordt bepaald door een vakjury.
• Het Reuters Institute heeft een uitgebreid rapport over nieuwspodcasts gepubliceerd. Het gaat onder meer over hoe nieuwsmedia omgaan met video en het verdienmodel van podcasts. Het gaat, zoals gebruikelijk bij rapporten van Reuters, om een internationaal onderzoek, al is er geen onderzoek in Nederland gedaan.
• Google gaat posts van gebruikers op blogs en discussiesfora als Reddit quoten in AI-overzichten.
• OpenAI zet vol in op advertenties als verdienmodel. Het bedrijf wil dit jaar 2,5 miljard aan advertentieomzet draaien, in 2030 moet dat 100 miljard dollar zijn. Om dat in context te plaatsen: Google en Meta halen allebei zo'n 200 miljard per jaar uit advertentieverkoop.
  • OpenAI heeft een nieuwe API uitgebracht die de mogelijkheid biedt om realtime gesproken tekst te transcriberen en vertalen. Via de API kan iedereen deze technologie (tegen betaling) gebruiken in applicaties. Voor de mediasector biedt dat interessante mogelijkheden, bijvoorbeeld voor het automatiseren van ondertiteling.
• Spotify biedt gebruikers de mogelijkheid om AI-agents persoonlijke podcasts te laten maken/toevoegen aan Spotify. Deze zijn alleen door jouzelf te beluisteren en worden dus niet op het platform gepubliceerd.