Google wordt langzaam wat ChatGPT had moeten zijn, maar dan voor het grote publiek

Goedemorgen,

Buiten is het 30 graden, binnen zit jij deze nieuwsbrief te lezen. Ik stuur je dit zonnige Pinksterweekend in met een nieuwsbrief over de toekomst van Google.

Niet alleen Google verandert, ook de manier waarop mensen Googlen verandert

Afgelopen dinsdag vond Google I/O plaats. Dit is de jaarlijkse ontwikkelaarsconferentie van Google. Dit soort conferenties zijn voor alle grote techbedrijven hét moment om een heleboel nieuwe aankondigingen te doen en in het geval van Google draait de openingskeynote inmiddels helemaal om generatieve AI.

In mijn nieuwsbrief van woensdag zette ik de belangrijkste aankondigingen voor de media-industrie al even op een rij. Speciaal voor al mijn lezers met een gratis abonnement heb ik dat deel van mijn nieuwsbrief openbaar beschikbaar gemaakt, zodat je het gewoon kunt lezen zonder dat je lid hoeft te zijn.

Als er één ding overduidelijk is, is dat Google niet langer twijfelt of de AI-modus de toekomst van de zoekmachine is. Tot nu toe moest je echt los naar de AI-modus toegaan, maar sinds dinsdagavond is het zoekveld van Google aangepast. In het zoekvenster op Google.com staat nu een grote knop AI-modus, die veel meer opvalt dan de gewone zoekknop onder het zoekveld. Daarnaast groeit het zoekveld mee als je een langere vraag stelt, waarmee het veel meer voelt alsof je een vraag stelt aan een chatbot dan een zoekopdracht invult.

Het aanklikken van een suggestie uit het dropdown-menu of op enter drukken brengt je overigens op dit moment nog naar de oude zoekmachine, maar dit is natuurlijk het volgende dat Google aan kan passen.

Ook hebben de AI-overzichten die prominent in veel traditionele zoekresultaten staan tegenwoordig de mogelijkheid om vragen te stellen over het antwoord dat Google heeft gegenereerd. Hiermee schakel je over naar de AI-modus.

In de dagen na de aankondigingen verschenen artikelen als "Google Search as you know it is over" en "Publishers brace themselves for the zero-click era amid Google’s AI search overhaul". Al zo'n twee jaar gaat het inmiddels over Google Zero, het concept dat Google geen verkeer meer naar websites oplevert, omdat mensen voor hun informatie niet meer hoeven door te klikken.

Dit concept leidt soms tot een discussie of dat verkeer wel echt helemaal verdwijnt, maar daarmee wordt het idee achter Google Zero geen recht aan gedaan. Google Zero draait erom dat je als uitgever gaat nadenken over hoe je gaat overleven zonder verkeer uit Google. Vrijwel zeker blijft er verkeer bestaan, maar wordt het veel minder. Door uit te gaan van Google Zero ga je keuzes maken om de afhankelijkheid van Google te verkleinen, wat volgens mij zeer gezond is. Wanneer je slechts uitgaat van een daling van verkeer uit Google, zie je veel uitgevers in een reflex schieten die resulteert in pogingen om wat wegvalt krampachtig te behouden. Lees: extra SEO-specialisten aannemen en vol inzetten op Google's afleidingsmanoeuvre in de vorm van het zeer onvoorspelbare Google Discover.

Waar het eigenlijk nooit over gaat, is over het publiek. Over het veranderlijke gedrag van mensen. Google is al twee jaar aan het bouwen aan de zoekmachine van de toekomst en doet dat op basis van wat er technisch mogelijk is, maar vooral ook op basis van wat het publiek ermee doet. Google test alles en voert de veranderingen heel geleidelijk door.

Dat Google gebruikers verder richting de AI-modus duwt, komt vooral omdat mensen het gebruiken. Er worden meer zoekvragen dan ooit gesteld, stelt het bedrijf. En dat niet alleen: in een blogpost legt het bedrijf uit dat het, in ieder geval in de VS, ziet dat mensen anders gaan Googlen.

De belangrijkste statistieken:

• Meer dan één op zes zoekopdrachten in de VS gebruikt nu spraak of afbeeldingen. Het aantal zoekopdrachten op basis van een afbeelding groeit met 40 procent per maand.
• De gemiddelde zoekvraag in AI-modus is drie keer zo lang als in de traditionele zoekmachine. Mensen gaan vragen stellen in plaats van zoektermen invullen.
• Het aantal AI-modus-vragen die te maken hebben met planning zijn het afgelopen half jaar met 80 procent gestegen. Mensen beginnen Google te gebruiken om dingen te plannen en je ziet dat Google het maken van bijvoorbeeld week- of vakantieplanningen ook vaak als voorbeeld gebruikt.
• Gebruikers gebruiken Google ook meer voor suggesties en ideeën. Vragen die beginnen met termen als "waar moet ik..." of "ideeën om..." groeien 30 procent sneller dan het totaal aantal zoekvragen aan de AI-modus.

Gebruikers gaan Google dus vragen stellen en de zoekmachine gebruiken als planhulp of brainstormtool. Het opzoeken van informatie verdwijnt niet, maar de manier waarop verandert ingrijpend.

En dan heb ik het niet eens gehad met de compleet nieuwe mogelijkheden die Google de komende maanden gaat introduceren. Generatieve AI zal, in de AI-modus, op basis van een zoekvraag in sommige gevallen een webapp bouwen, waarin informatie die het van websites haalt wordt gebruikt. Ik verwacht dat Google daarmee een beter overzicht kan geven van sommige grote en complexe nieuwsonderwerpen dan nieuwssites dat op dit moment doen.

Daarnaast gaat Google pushberichten sturen op verzoek van gebruikers op het moment dat er iets gebeurt. Je kunt simpelweg Google vragen om iets "in de gaten te houden" en zodra het gebeurd is, krijg je een bericht.

Het gebruik van chatbots is nog steeds relatief laag als je het vergelijkt met Google, maar Google gaat steeds meer op een chatbot lijken. Of wordt misschien wel gewoon wat ChatGPT eigenlijk had moeten zijn. En het grote publiek gaat mee in deze verandering. De manier waarop ze aan informatie komen, maar vooral ook de manier waarop informatie willen hebben verandert.

Deze verandering gaat zoveel sneller dan de media-industrie lijkt aan te kunnen, dat het tijd is om je echt zorgen te gaan maken als je dat nog niet deed.

Kort

• De plannen voor een intensieve samenwerking tussen de NPO en commerciële media worden steeds concreter. De publieke omroep praat bijvoorbeeld met DPG Media over coproducties die op tv bij de publieke omroep te zien zijn, maar ook op Videoland worden gestreamd. Ook op andere vlakken willen ze samenwerken. In het artikel dat NRC hierover schreef wordt een terecht punt gemaakt: waarom is het geen probleem dat de NPO dingen op YouTube plaatst (een platform van een Amerikaanse techreus), maar zou het een probleem zijn dat er producties van de NPO op Videoland (een platform van een Nederlands-Belgische mediareus) komen te staan?
• De NVJ is mogelijk over een paar weken niet meer de NVJ. De vakbond behandelt tijdens de ledenvergadering op 19 juni namelijk het voorstel om zich open te stellen voor alle werknemers en freelancers in de media en niet enkel voor journalisten.
• James Murdoch heeft de helft van Vox Media overgenomen. Onder meer nieuwssite Vox.com, New York Magazine en het podcastnetwerk van Vox Media komen in handen van de Murdochs. De overgebleven titels, waaronder techsite The Verge en sportsite SB Nation, worden niet overgenomen en zullen onder een nieuwe vlag verdergaan.
  • Een klein applausje voor Niemanlab is op zijn plaats: zij maakten een prachtige vergelijking tussen deze overname en het plot van de hitserie Succession, die gebaseerd is op de familie Murdoch.
• Spotify zet vol in op generatieve AI en geeft gebruikers binnenkort de mogelijkheid om een remix of cover van een nummer te genereren. Voorwaarde is wel dat de rechthebbende van het origineel Spotify toestemming geeft om deze mogelijkheid aan te bieden.
  • Spotify geeft gebruikers daarnaast de mogelijkheid om persoonlijke podcasts te genereren op basis van persoonlijke voorkeuren en informatie die beschikbaar is op het internet.
  • Voor "echte" podcasts komt er een mogelijkheid om vragen te stellen over de inhoud, die vervolgens door een taalmodel worden beantwoord.
  • Schrijvers/uitgevers kunnen via Spotify een audioboek laten genereren met behulp van de text-to-speech-technologie van ElevenLabs. Dit boek kan vervolgens worden gepubliceerd op Spotify.
• Gebruikers van YouTube Shorts krijgen de mogelijkheid om korte video's van anderen te "remixen". Je kunt er een andere visuele stijl, waaronder allerlei animatiestijlen op toepassen en de video vervolgens delen.
• Google maakt generatieve AI onderdeel van advertenties. Zo kun je bijvoorbeeld bij sommige gesponsorde zoekresultaten direct vragen stellen aan Gemini.
• OpenAI gaat naast C2PA-metadata ook Google's SynthID-watermerken toevoegen aan afbeeldingen die door de AI-modellen van het bedrijf worden gegenereerd. Beide standaarden zorgen ervoor dat de herkomst van de afbeelding onderdeel is en blijft onderdeel van het bestand.