Mediahuis wil eerstlijnsnieuws door AI laten maken

In deze nieuwsbrief wil ik het hebben over het AI-experiment waar Mediahuis mee bezig is, maar eigenlijk over iets veel breders dat de hele industrie aangaat.

Mediahuis wil kijken of je eerstelijnsnieuws kunt automatiseren, maar moet zich op iets heel anders focussen

Mediahuis wil het produceren van eerstelijnsnieuwsberichten automatiseren met behulp van AI agents, schreef Press Gazette maandag. Niet alleen het schrijven zou door een mens worden gedaan, maar ook factchecken, een juridische controle en een stuk eindredactie. Uiteindelijk checkt een menselijke redacteur het eindresultaat voor publicatie.

Het idee is dat de tijd die redacties hiermee vrijspelen geen bezuiniging oplevert, maar zorgt dat journalisten zich kunnen concentreren op de menselijke kant van de journalistiek: mensen spreken en interviewen, op pad gaan, een band opbouwen met het publiek etc.

Nu hebben we dat eerder gehoord: dit was ook de belofte van wat robotjournalistiek genoemd werd. In de praktijk is robotjournalistiek nooit verder gekomen, dan wat weerberichten, sportberichten, beursberichten en verkiezingsuitslagen. Dat komt doordat deze techniek gebaseerd was op templates en regels, waardoor hij alleen werkte voor berichten waarvan je er heel veel maakt en die gebaseerd zijn op data.

De huidige technologie biedt veel meer mogelijkheden, maar ook meer risico's. Een regelgebaseerd systeem dat een template volgt kan niet gaan hallucineren, een taalmodel wel. Vandaar dat de menselijke controle essentieel is en die ook een groot risico met zich meebrengt. De praktijk leert namelijk dat als het 99 van de 100 keer goed gaat, de controle de honderdste keer slordiger wordt en fouten erdoorheen glippen. Wat dat betreft vind ik dit een heel interessant experiment van Mediahuis: hoe goed krijg je zo'n systeem en hoe zorg je dat de menselijke eindredactie streng blijft?

In het artikel van Press Gazette wordt nog iets verder ingegaan op de techniek: wat voor bronnen er worden gebruikt en hoe de agents aan het werk worden gezet. Ik wil het echter hebben over de vraag of dit is waar uitgevers mee bezig zouden moeten zijn. Niet omdat ik tegen automatiseren ben, maar omdat ik niet geloof dat de focus zou moeten liggen op het maken van eerstelijnsberichten. Ook niet geautomatiseerd.

Zodra dit goed werkt kan iedereen het immers doen. Dan kun je goedkoop over alles een nieuwsbericht maken, zelfs over elke reply die Elon Musk op X plaatst (looking at you, AD). Dat kan Mediahuis doen, DPG Media en de NOS, maar ook persbureau ANP dat druk bezig is met experimenteren. Het persbureau heeft op dit moment een vacature uitstaan voor een AI-redacteur en hoofdredacteur Freek Staps zegt in een interview met het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek dat het in de toekomst niet meer nodig is dat een journalist goed kan schrijven. En dan kijk ik nog enkel naar de journalistiek, want in principe kan ik ook wat AI Agents aan het werk zetten en mijn eigen eerstelijnsnieuwssite beginnen.

Als het maken van eerstelijnsnieuws niks meer kost, gaat iedereen meer maken en publiceren. Het werk waar Mediahuis wil dat journalisten zich op gaan focussen, "signature journalism" zoals de uitgever het noemt, verzuipt in een tsunami aan berichten. Ik hoor mensen letterlijk zeggen dat om in een wereld met teruglopend verkeer vanuit externe bronnen en algoritmes die steeds meer personaliseren wat mensen zien op platforms, de oplossing is om meer artikelen te publiceren. Maar meer, meer, meer is uiteindelijk een vicieuze cirkel. Want de enige manier om uiteindelijk toch genoeg mensen te bereiken als iedereen meer maakt, is nog meer te gaan maken.

Wat begint met met hagel schieten eindigt op die manier in een bijna continu bombardement aan content. Wat gebeurt er dan met je "signature journalism"?

Ondertussen laten allerlei onderzoeken zien dat mensen de stortvloed aan informatie en content die over hen wordt uitgestort niet meer aankunnen. Het is één van de redenen dat mensen de afgelopen jaren minder nieuws zijn gaan gebruiken. Als er geen publiek is voor het bombardement aan eerstelijnsnieuws, is de kans groot dat er ook geen publiek meer is voor je "signature journalism".

In het rapport Next Gen News 2 van FT Strategies en het Knightlab van de Northwestern University (pdf) worden zeven manieren uiteengezet hoe (jonge) mensen met nieuws omgaan. Van deze zogeheten modes of engagement gaan er drie over het ontdekken van nieuws: het toevallig tegenkomen van nieuws, het bewust opzoeken ervan en het abonneren op nieuws (via bijv. pushberichten of nieuwsbrieven).

Het ontdekken van nieuws is steeds belangrijker geworden, omdat er zoveel aanbod is. En voor een groot deel zijn gebruikers hiervoor overgeleverd aan bedrijven als Google en Meta. In plaats van op dat vlak te innoveren en het publiek te helpen, kijken uitgevers naar hoe ze de berg nieuws nog groter kunnen maken.

Als ik hierover begin gaat het altijd over twee dingen. Als eerste dat het teruglopende bereik kan worden ondervangen door meer te maken, maar dat is uiteindelijk blijven hangen in een oud systeem waar we eigenlijk nooit in terecht hadden moeten komen. Het is vasthouden aan iets wat verdwijnt; uitstel van executie door meer te produceren dat minder mensen bereikt en daar nog een extra SEO-specialist overheen te gaan om de boel glad te strijken.

Ten tweede is het argument dat mensen verschillende interesses hebben en dat als je voor al al die interesses maar iets maakt, je iedereen beter kan bedienen. Dat dat bedienen vervolgens uit handen wordt gegeven aan de grote platforms en dat iedereen dit soort inwisselbare berichten kan produceren wordt daarbij simpelweg vergeten. En ik geloof eerlijk gezegd niet dat traditionele uitgevers hier het beste in zijn. Het enige voordeel dat zij hebben zijn de merken die ze hebben, maar die degradeer je in waarde zodra je ze grotendeels verandert in geautomatiseerde contentfabrieken.

Focus nu gewoon op die "signature journalism" die je wilt maken, bouw daar steengoede producten omheen en laat alles achterwege wat de kern van wie je wilt zijn doet verwateren.

En als Mediahuis toch zo graag eerstelijnsnieuws wil automatiseren, zou ik zeggen: bouw Metronieuws om tot een volledig automatisch gegenereerde nieuwssite. Er is kans dat het bombardement aan artikelen dat je daarmee publiceert nog wat verkeer trekt en je onder de streep wat geld verdient met advertenties. Ik geloof niet dat dit uiteindelijk een goudmijn wordt, maar ik zou het mooi vinden als ik ongelijk blijk te hebben.

Kort

• Follow The Money en De Correspondent willen proberen om los te komen van de afhankelijkheid van Amerikaanse techbedrijven. Ze gaan samen op zoek naar Europese alternatieven. In een uitgebreid artikel op Follow The Money leggen hoofdredacteur Harry Lensink en uitgever Jan-Willem Sanders uit dat dat nog best een uitdaging gaat worden. Aan de ene kant omdat er niet altijd Europese alternatieven zijn, maar ook omdat er heel veel Amerikaanse systemen worden gebruikt. Denk daarbij aan communicatiesystemen, beveiliging, betaaltechnologie en tools voor nieuwsbrieven, marketing en klantenservice.
• Dennis van Luling stopt na bijna vijf jaar als adjunct-hoofdredacteur van RTL Nieuws. Hij wordt eindredacteur online. Een paar maanden geleden verdween Mireille van Ark uit de hoofdredactie; zij werd opgevolgd door Alies Lindeboom.
  • Het intranet van de RTL Group is gehackt, waarbij persoonsgegevens van medewerkers zijn gestolen. Bij RTL Nederland zou het gaan om zo'n 300 mailadressen en een beperkt aantal telefoonnummers.
• Het AD publiceerde deze week een uitgebreid artikel over bn'ers die worden doodverklaard op social media door oplichters. Het lijkt de nieuwste trend te zijn in de wereld van online scams en heeft grote gevolgen voor de mensen om wie het gaat. Uit onderzoek van het AD en Nieuwscheckers blijkt dat zeker 40 bn'ers dood zijn verklaard.
• Prediction market Polymarket blokkeert Nederlandse gokkers nadat de site een dwangsom kreeg opgelegd van de Kansspelautoriteit. Nederlanders kunnen de site nog wel bezoeken, maar niet meer inloggen en gokken. Op de site kun je gokken op allerlei soorten (nieuws)feiten.
  • Ondertussen kondigde Substack deze week aan een deal te hebben gesloten met Polymarket. Makers kunnen data van Polymarket gemakkelijk embedden in hun nieuwsbrief of delen in Notes (korte berichten). "Journalism is better when it’s backed by live markets", aldus Polymarket bij de bekendmaking.
• Mark Zuckerberg is woensdag gehoord door de rechtbank in Los Angeles over de schadelijke effecten van Meta's producten voor minderjarigen. Hij stelde daarin onder meer dat het maximaliseren van de tijd die gebruikers doorbrengen in de apps van Meta niet langer het doel is.
• Google gaat de links naar bronnen in AI-overzichten en AI-modus prominenter weergeven.
  • Chatbot Google Gemini krijgt de mogelijkheid om muziek te genereren. De maximale lengte van een muziekstuk is beperkt tot 30 seconden en alleen volwassenen kunnen de functionaliteit gebruiken. Voorlopig werkt het nog niet in het Nederlands.
• Het algoritme van X houdt niet van berichten van traditionele nieuwsmedia en zorgt ervoor dat gebruikers conservatiever gaan denken. Dat concluderen Europese wetenschappers na een onderzoek naar het algoritme van X en het effect van het algoritme op gebruikers van het platform.
• Ondanks de zorgen over de gevolgen van de overname van een meerderheid van de aandelen van het Amerikaanse deel van TikTok door Oracle en een aantal investeerders, blijven gebruikers de app trouw. Signalen dat gebruikers massaal zouden weglopen blijken niet te kloppen.
• Snapchat gaat makers de mogelijkheid bieden om betaalde abonnementen te verkopen. Concurrent Instagram biedt die mogelijkheid al veel langer aan. In eerste instantie is de functionaliteit enkel beschikbaar in de VS; een aantal Europese landen volgt op korte termijn.