Sign in Subscribe
6 min read

Hoofdredacteur SPILNEWS van Mediahuis stapt op, omdat het geen journalistiek merk meer zou zijn

Er zou volgens haar van hogerhand zijn besloten dat er het jongerenmerk verandert van een journalistiek merk in een contentmerk, maar intern wordt gezegd dat SPILNEWS een nieuwsmerk blijft dat volgens journalistieke principes werkt.
Hoofdredacteur SPILNEWS van Mediahuis stapt op, omdat het geen journalistiek merk meer zou zijn
Bron: SPILNEWS

In deze nieuwsbrief wil ik twee onderwerpen met je bespreken:

  • Onduidelijkheid over veranderingen bij Mediahuis-jongerenmerk SPILNEWS.
  • Dit is het moment voor de journalistiek sector om grote vragen over de toekomst te stellen.

Onduidelijkheid over veranderingen bij Mediahuis-jongerenmerk SPILNEWS

Er is iets aan de hand bij SPILNEWS, het jongerenmerk van Mediahuis. SPILNEWS startte in de zomer van vorig jaar met het maken van korte nieuwsvideo's voor jongeren op TikTok, Instagram en YouTube. Twee maanden geleden publiceerde de redactie de eerste langere productie op YouTube. Die video ging ironisch genoeg over het feit dat het nieuwsmerk zeer veel last heeft van ondoorzichtige moderatie/censuur op TikTok, net als iedereen die bezig is met nieuws op TikTok overigens.

Afgelopen woensdag schreef ik al dat hoofdredacteur Sophie Kluivers ontslag heeft genomen. Haar verklaring op LinkedIn is niet heel concreet, maar maakt wel duidelijk dat een beslissing van hogerhand over een fundamentele verandering in wat SPILNEWS is en doet de reden is.

Een recente koerswijziging van de uitgever past niet bij de doelen die ik voor ogen heb, zowel voor mezelf als voor het merk.

In de reactie omschrijft ze het als een verschuiving van journalistiek merk naar een contentmerk. Ik ben uiteraard een beetje gaan zoeken en rondvragen, maar heel veel meer dan dit ben ik niet te weten gekomen. Wel wordt er intern gezegd dat SPILNEWS een nieuwsmerk voor jongeren is en volgens journalistieke principes blijft werken. Dat staat haaks op de uitspraken van de vertrekkend hoofdredacteur.

Het is niet de eerste keer dat er iemand plots stopt bij het jongerenmerk van Mediahuis. Sophie van Oostvoorn, die vanaf de start bezig was met de ontwikkeling van het jongerenmerk dat in het begin C.Tru werd genoemd, vertrok in het najaar van 2024 redelijk plotseling.

Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat het al heel lang rommelt rondom het project. En dat is niet zo gek, want Mediahuis heeft er een heel groot project van gemaakt waar veel geld in is gestopt. Er moest een jongerenmerk komen, waar jongeren uiteindelijk voor zouden gaan betalen, wat sowieso al erg ambitieus was. Daarbij wilde men ook nog eens niet leunen op de sterke merken die Mediahuis al heeft, maar een compleet nieuw merk uit de grond stampen. Een beslissing die kan zorgen voor meer bewegingsvrijheid en de kans om meer risico's te nemen, maar je begint ook letterlijk vanaf nul met het opbouwen van het merk.

Mijn eigen ervaring met dit soort grote en ambitieuze projecten binnen een grote media-organisatie is dat je te maken krijgt met extreem veel bemoeienis van hogerhand. De tijd en vrijheid die je als team beloofd krijgt, is er vaak uiteindelijk toch niet. En mensen van hogerhand die vinden dat ze hun stempel erop moeten drukken, zorgen dat een ijzersterk concept verwatert, de prullenbak in gaat etc. En als men zich bovenin de organisatie realiseert hoe lastig het realiseren van een verdienmodel is, dan gaat men zich er nog veel meer mee bemoeien dan goed is voor zo'n innovatietraject.

Ik vind de durf van Mediahuis om te beginnen met dit project, en er heel veel geld in te investeren, prijzenswaardig, maar ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat het uiteindelijk ten onder gaat aan datzelfde Mediahuis. En ook al mag SPILNEWS tot nu toe misschien geen daverend succes zijn, ingrijpen van hogerhand heeft bij dit soort projecten vrijwel altijd een averechts effect.

Dit is het moment voor de journalistiek sector om grote vragen over de toekomst te stellen

Afgelopen dinsdag was ik spreker op een conferentie die ECP had georganiseerd samen met het Ministerie van Economische Zaken. De titel van de bijeenkomst was "De toekomst van nieuwsmedia: verdienvermogen in een veranderende digitaliserende wereld" en naar aanleiding van een vraag die ik daar stelde, schreef Fabienne Meijer een interessante nieuwsbrief.

Ik gaf tijdens de bijeenkomst een korte presentatie over de grote veranderingen en onzekerheden waar de journalistieke sector mee te maken heeft, waaronder de vijf kantelpunten waar ik twee weken geleden over schreef. Naar aanleiding daarvan deed ik een oproep aan de sector om minder conservatief te innoveren. Om minder bezig te zijn met het jaarplan van volgend jaar en niet meer krampachtig te vernieuwen om wat er nu is te behouden. Om in plaats daarvan te kijken naar de lange termijn en hoe de journalistiek en betrouwbare informatievoorziening ook voor een volgende generatie nog kan bestaan.

Ik kon het echter niet laten om voor mijn beurt te praten, want eerder die middag reageerde ik al vanuit de zaal op een stelling: "Gratis en toegankelijk nieuws is belangrijker dan het verdienvermogen van journalistieke bedrijven."

Mijn reactie daarop was als volgt:

De vraag waar we het eigenlijk over moeten hebben, is wat we gaan doen als we geen verdienmodellen meer kunnen verzinnen voor de journalistiek. Is het dan nog wel houdbaar om commerciële organisaties met aandeelhouders en winstoogmerken te hebben?

Fabienne gaat hier in haar nieuwsbrief veel dieper op in en ik wil dat niet ook nog een keer doen. Wel wil ik dat voorbeeld gebruiken om een punt te maken over het belang van het stellen van grote vragen. Volgens mij is het in deze tijd met snelle veranderingen op het gebied van zowel technologie als maatschappij essentieel om grote vragen te stellen over de lange termijn. 'Wat als'-vragen die ons kunnen helpen om nu al keuzes te maken met het oog op de lange termijn. Om dingen te veranderen, maar misschien ook om ons te wapenen.

Vragen als 'wat als het grootste deel van de bevolking geen nieuws meer volgt via traditionele nieuwsmedia?', 'wat als het publiek een ander beeld heeft van wat journalistiek is/zou moeten zijn, als het aloude idee van de journalistiek?' en dus ook 'wat als er geen goed businessmodel meer te vinden is voor landelijke nieuwsmerken met grote redacties?'

Omdat we het antwoord niet weten en er nog allerlei mogelijke scenario's zijn, worden dit soort vragen snel terzijde geschoven. Het helpt ook niet dat we al jarenlang in een oneindige aaneenrijging van grote nieuwsverhalen zitten. Daardoor is er binnen de industrie geen ruimte om rust te nemen en na te denken. Tegelijkertijd is de huidige geopolitieke situatie juist extra reden om na te denken over toekomstscenario's.

Hoe urgenter het wordt, hoe minder tijd er is. En juist dat is de reden om er nu wel mee aan de slag te gaan, omdat de urgentie alleen maar gaat toenemen. Daar komt bij: op dit moment maken (in ieder geval) de grote uitgevers nog tientallen miljoenen euro's winst, dus er is ook nog genoeg geld om te investeren in risico's te nemen. Het enige wat nodig is, zijn mensen in de top die er prioriteit aan geven. Of mensen van onderaf die eisen dat het prioriteit krijgt.

Kort